1.2) โครงการ การวิจัยและพัฒนาระบบการผลิตเกษตรและวิสาหกิจชุมชนตามวิถีเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาระบบการผลิตส้ม

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการ “การวิจัยและพัฒนาระบบการผลิตเกษตรและวิสาหกิจชุมชนตามวิถีเศรษฐกิจพอเพียง” เพื่อนำเสนอผลการศึกษาเชิงลึกของกลุ่มตัวอย่างในระบบการผลิตส้ม ได้แก่ สหกรณ์เกษตรอินทรีย์ศรีเมืองฝาง วิสาหกิจชุมชนพืชไร้สารพิษบ้านสันมะม่วง วิสาหกิจชุมชนเกษตรออร์แกนิค อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ และวิสาหกิจชุมชนกลุ่มส้มสีทอง อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน

ประเด็นการศึกษาวิจัยแบ่งได้ 3 ด้าน ได้แก่ 1) การศึกษาถึงการบริหารจัดการที่ดี 2) ความเป็นเศรษฐกิจพอเพียง และ 3) การพัฒนาที่ยั่งยืน (ทุน 4 ประการ) ทั้งในระดับกลุ่ม/สหกรณ์และระดับสมาชิก พบว่ากลุ่มตัวอย่างในระบบการผลิตส้มมีการบริหารจัดการอยู่ในระดับที่ต้องปรับปรุง มีความสอดคล้องตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในระดับพอใช้ และมีการพัฒนาที่ยั่งยืนอยู่ในระดับปานกลาง

ด้านความสอดคล้องตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีบทบาทเด่นในด้านการใช้เทคโนโลยีที่ถูกหลักวิชาการและมีขนาดที่เหมาะสม ช่วยให้สมาชิกสามารถลดต้นทุนการผลิต เพิ่มคุณภาพและปริมาณผลผลิตได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะวิสาหกิจชุมชนพืชไร้สารพิษบ้านสันมะม่วงที่ส่งเสริมการผลิตส้มอินทรีย์อย่างถูกต้อง

อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญที่ยากต่อการแก้ไขคือด้านการตลาด ซึ่งทุกภาคส่วนควรตระหนักและร่วมมือกันในการช่วยแก้ปัญหา เพื่อให้กลุ่มผู้ผลิตส้มสามารถอยู่รอดได้อย่างยั่งยืนตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง