1.3) โครงการ การวิจัยและพัฒนาระบบการผลิตเกษตรและวิสาหกิจชุมชนตามวิถีเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาระบบการผลิตลำไย

Longan Production Project

การศึกษาวิจัยนี้มุ่งเน้นกิจกรรมการผลิตลำไย ซึ่งเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่สะท้อนอัตลักษณ์ของภาคเหนือตอนบนได้อย่างชัดเจน โดยเลือกเปรียบเทียบระหว่าง ระบบการผลิตลำไยเชิงเดี่ยว (สหกรณ์ดอยเต่า) กับ ระบบการผลิตพืชผสมผสาน (กลุ่มปุ๋ยหมักหนองโป่ง และบ้านแคว) ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์และเขตการค้าเสรี

เกณฑ์การประเมินและระดับการปฏิบัติ

ใช้เกณฑ์คะแนนเฉลี่ย 0 - 5 คะแนน แบ่งระดับดังนี้: 0.00-1.49 ปรับปรุง 1.50-2.49 พอใช้ 2.50-3.49 ปานกลาง 3.50-4.49 ดี 4.50-5.00 ดีมาก

ผลการศึกษาโดยสรุป

ภาพรวมการบริหารจัดการทั้ง 7 ประการของกลุ่มตัวอย่างอยู่ในระดับ พอใช้ (2.34) โดยด้านที่มีคะแนนสูงสุดคือด้านองค์กร สมาชิกให้ความสำคัญกับการพัฒนาความรู้ความสามารถของตนเองอย่างสม่ำเสมอ ในขณะที่ด้านการบริหารจัดการแรงงานและการจ้างงานอยู่ในระดับ ต้องปรับปรุง เนื่องจากขาดแผนการผลิตที่ชัดเจน

ด้านทุน 4 ประการ พบว่า ทุนทางสังคม มีคะแนนสูงสุดในระดับ ดี (4.04) สะท้อนถึงความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกันในชุมชนและการพึ่งพากันและกันท่ามกลางปัญหาทางเศรษฐกิจ รองลงมาคือทุนมนุษย์ ส่วนทุนทางสิ่งแวดล้อมและกายภาพยังจำเป็นต้องมีการวางแผนการจัดการที่ชัดเจนมากขึ้น

ข้อเสนอแนะเพื่อยุทธศาสตร์การพัฒนา

เน้นการวางแผนงานที่เป็นลายลักษณ์อักษร โดยเฉพาะการจัดหาวัตถุดิบและการทำบัญชีต้นทุนที่แท้จริง
พัฒนาต่อยอดความรู้เฉพาะด้าน เช่น การตรวจสอบคุณภาพธาตุอาหารในปุ๋ยหมัก
สร้างความร่วมมือระหว่างเครือข่ายการตลาดอย่างต่อเนื่องเพื่อขยายตลาดในอนาคต
จัดทำแผนการผลิตที่ชัดเจน และส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลายเพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาพืชเชิงเดี่ยว
สร้างเครือข่ายวัตถุดิบเพื่อลดความเสี่ยงในการขาดแคลนและแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสาร
ประสานงานสวัสดิการชุมชนที่สอดคล้องกับความต้องการจริง เพื่อสร้างความสามัคคีในชุมชน

การสร้างความยั่งยืนของกลุ่มจะต้องควบคู่ไปกับความเข้มแข็งของชุมชน โดยใช้การเรียนรู้และการปรับตัวตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแกนหลักในการขับเคลื่อน